رحيميه ، كه از سوادن اسم « رحمان » است ، خاص اهل طاعت است . و در اين تبعيت رحيم از رحمان اسرارى نهفته است . سعادت و شقاوت در علم قَدَرى ، قبل از خلق موجودات ، در عين ثابت سعيد و شقى كامن است ؛ و بعد از تنزل از علم به عين ، از كمون به ظهور آيد ؛ و عوامل و علل اعدادى مدخليت در ظهور آنچه كامن است دارد . و هيچ يك از اين دو نحو از وجود تغيير نپذيرد ؛ چه آنكه موازنه بين علم و عين امرى واقعى است . اما اگر كسى سؤال نمايد چرا مخلوق قبل از تحقق خارجى و ظهورِ فعلِ حاكى از سعادت و شقاوت به تعيّن سعيد و شقى متعيَّن است . جواب آن است كه خداوند عالم است به افاعيل عباد قبل از ظهور خارجى . اين جواب جهت جلوگيرى از انحراف سائل از واقع و گرايش او به جبر يا تحيّر ذكر گرديده است ، و گرنه اصل اشكال به جاى خود باقى است . چه آنكه تفاوت اعيان به صورت علم قدرى ، و تفاوت طينتها قبل از ظهور خارجى « 1 » ، و تعيّن اعيان به أسماء مختلفه و متقابلهء در مقام ظهور ، سبب تفاوت در اعمال و افعال خارجى است ؛ و المقدّر كائن : جفّت الأقلام وطويت الصحف . حاصل آنكه انسانها در صورت و تعين متفاوت‌اند ؛ و به اعتبار باطن و تعيّن آنها به تعيّن أسماء و صفات ، انقسامشان به سعيد محض و شقى محض و برزخ بين اين دو ، امرى اجتناب‌ناپذير است . و إلى هذا أشار في النبوي المعروف : « النّاسُ مَعادِنَ كَمَعادِن الذَّهَبِ و الفِضَّةِ » و ديگر معادن . شيخ اجل و سعدى آخرالزمان فرموده است :

--> ( 1 ) - در خلقت ، دو نوع « طينت » وجود دارد : سرشت قبل از خلقت ، و طينت بعد از خلقت ، كه ملايكه مرتب در كار ساختن و پرداختن اين اخيرند .